Bekir Karadeniz
1957 yılında Artvin'in Yukarı Xod (şimdiki adı Yukarı Maden) köyünde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Artvin'de, yükseköğrenimini Ankara'da tamamladı.
Aşıklık geleneğinin yaygın olduğu bir çevrede büyüdü ve bu gelenekten etkilendi. Buna bağlı olarak edebiyat ve müzikle küçük yaşlarda ilgilenmeye başladı. 14 yaşında bağlama çalmayı öğrendi. Sonraki yıllarda Kuzeydoğu Anadolu'dan başlayarak öteki tüm yöreleri inceledi. Araştırmaları sırasında yazılı, sözlü ve görsel boyutlu büyük bir arşiv oluşturdu. Bu verilerin bir bölümünü sanal ortamlarda değerlendirdi.
Geleneksel müzik üzerine ayrıntılı araştırmalar gerçekleştiren Karadeniz, önceleri yalnızca yazmasına karşın, giderek kendi yazdığı ya da başka şairlerin, aşıkların şiirlerini de bestelemeye yöneldi. Heceli şiir geleneğine bağlı olarak kendine özgü ve tümüyle yeni yöntemler geliştirip uyguladı. Ayrıca birçok şiiri başka sanatçılar tarafından bestelenerek yorumlandı.
Pertev Naili Boratav Halk Bilimi Ödülü (2011), şiir yarışmalarında birincilik, mansiyon gibi çeşitli ödülleri bulunan Bekir Karadeniz'in folklor ve müzik araştırmaları ABD'den Japonya'ya, Almanya'dan Rusya'ya dek birçok üniversitenin kütüphanesine girdi ve yardımcı ders kitabı ya da kaynak olarak kullanıldı.
Öykü, şiir, çeviri ve yazıları değişik ülkelerde yayımlanan Karadeniz, edebiyat ve müziğin yanında fotoğrafla uğraşmaktadır. Aynı zamanda bir yayınevinde genel yayın yönetmenliği ve editörlük yapmaktadır.
Yapıtları
Yedi Yılın Şiirleri (1996), Uzayda Bir Işık (1999), Gecikmiş Şiirler (1999), Kervan Oldum (2000), Gitmeli Şiirler (2000), Gün Döndü (2001), Zamansız Şiirler (2008), Geri Gelmez Pişmanlıklar (2016), Nazar Et (2016), Şiirler (2021); anıları En Büyük İsyan Hatırlamaktır 1–4 (2019–2022) ve Yolum Düştü (2024; dizinin beşinci cildi); araştırmaları Xodlu Noksani (2000), Artvinli Halk Şairleri (2002), 1900'den 2000'e Halk Şiiri (2007), Türküler-Külliyat 1–6 (2010), Vadideki Çocuklar (2016), Aşık Zevraki, Aşık Reyhani, Davut Sulari (2025); çevirileri ise Ulla Karadeniz'le birlikte Erich Fried ve H. M. Enzensberger'den (1994–2000) yayımlandı.
Yayınların tamamı
Onun için yazılanlar
Şairler, araştırmacılar ve yorumcuların çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerinden seçmeler.
»Sanatın kaynağında bulunan başkaldırma ancak gerçekten yola çıkarak bulabilir aradığını.…«
»Çağdaş yapıt vermek isteyen kimi arkadaşlar, folklor sanata düşmandır gibi bir saplantıya girmiştir. Anımsıyorum, şiir üstüne böyle bir tartışma açılmıştı. Oysa sanatın gizlerini bilen ustalar, en yeni nitelikli yapıtlarını o temele dayandırırlar. İyi özümsenmiş, yalın gözle bakınca görünmeyen bir yararlanma yeni yapıtlara bamba…«
»Sabır, dikkat ve uzun yıllar gerektiren bilimsel araştırmaların sonucu oluşan bir kitap ile ilgili yazmaya başlamadan önce, bunun ne denli zor bir iş olduğunu düşünemezdim.…«
»Halk kültürünün özünü oluşturan halk müziğine yaptığınız bu hizmetinizden ötürü sizi, çalışmanıza destek veren tüm canları canı gönülden kutlarım.«
»Sayın Bekir Karadeniz’in ortaya getirdiği bu eser, daha sonraki çalışmalara ışık tutması bakımından faydalı bir eserdir.«
»Yeryüzünde o kadar çok yapacak şey varken senin neyine böylesine kültürel mültürel işlerle uğraşmak Allah aşkına! Para kazan oğlum para, para!’ Bu sözleri birileri çok söyledi bu toplumun içinden. Kokuşmuşluğun diz boyu olduğu şu dönemlerde senin gibi insanların varlığını hissettikçe garip bir heyecan duyuyorum.…«
»Bütün samimiyetimle söyleyeyim ki çalışmalarınız her türlü takdirin ötesindedir. Yozlaşma selinin hızla ve çok sayıda alıp götürdüğü değerlerimizin olduğu şu dünyada neyse ki sizler gibi bu işe soyunmuş kültür sevdalıları var. Ne diyeyim; Allah azminizi, gayretinizi ve içinizdeki kültürümüze olan hizmet aşkını daim eylesin; sizi…«
»Bekir Karadeniz kadar yardım sever, tanımadığı bir insanla bildiklerini böylesine paylaşan, gece gündüz sonu gelmeyen sorularıma cevap vermeye hazır olan bir insanı hayatımda görmedim.…«